| Bouwproject Mustang P-51 schaal 1:12 |
| |
|
Na gast te zijn geweest bij MVC-Crash in Katwoude en daar het combatvliegen te hebben aanschouwd, was ik helemaal verkocht. Dat wil ik ook! Aan het werk dus. De gebruikte tekening is van Steve Hergett. Deze en vele andere tekeningen staan op www.aircombat.nl. Ook zijn er heel veel tekeningen vrij verkrijgbaar op internet. Even zoeken en je vindt een heleboel.
De tekening bestaat uit twee delen, eerste deel voor de romp en de tweede tekening is van de vleugel. Beide delen zijn van balsahout en bedoeld voor een 2,5 ccm motortje.
|
| |
|
 |
Bouwen van de vleugelmal.
Ik bouw op een tafeltje, een soort mal, waarvan de hoek van de vleugel al in de mal verwerkt is. Dit idee heb ik gepikt uit een bouwverslag van internet (Heino bedankt!!!) en dat is een gouden tip. Het bouwt gemakkelijk op die manier. Verder heb ik besloten om in de vleugel montagepunten te maken voor een landingsgestelletje dat er gemakkelijk weer vanaf te schroeven is. Ook heb ik besloten om niet met één centrale servo in het midden van de vleugel te werken, maar met twee kleinere servo's direct voor de rolroeren. Of dit beter is, zal de tijd leren. |
| |
|
 |
Tekening op mal.
Zoals je ziet past de tekening van de vleugel precies op de mal. Het lukt echter niet om de "tipverdraaiing" in de mal mee te bouwen. De tipverdraaiing moet door middel van een malletje ontstaan, maar ook dat blijkt nog niet zo eenvoudig. De vleugel blijkt tijdens de vorderingen een eigen leven te gaan leiden. Uiteindelijk wordt de vleugel mooi vlak, maar soms lijkt het wel een beetje te torderen. Als je alles vastspeldt op de tafel, dan zit in no-time alles aan de tekening vastgeplakt. Volgende keer plasticfolie tussen de tekening en de vleugel? Hoe doen anderen dat?
|
| |
|
 |
Tekening (Steve Hergett) van vleugel.
De tekening heb ik van internet geplukt. Van de site van Aces-Holland om precies te zijn. Het was oorspronkelijk een CAD-tekening of zoiets, maar die heb ik overgezet in PDF formaat. Hierdoor was hij door mij zelf te schalen en ook op A4 te printen. De grote tekening heb ik bij de copy-shop laten printen. Dit kostte ongeveer 4,50 euro per A0 afdruk. |
| |
|
 |
Papier op balsa.
Op A4 print ik de losse onderdelen die ik vervolgens met een pritt-stift op het balsahout plak. Als je later het papier lospeutert, dan blijft er geen lijm achter op het hout. |
| |
|
 |
Uitsnijden van balsa.
Eénmaal opgeplakt, is het gemakkelijk uit te snijden. Het begin is er. Zou het werkelijk vliegen? |
| |
|
 |
Spantjes.
Alle spantjes even op een dwarsligger.
|
| |
|
 |
Spantjes op de tekening.
Spantjes op de tekening. Het bouwen is begonnen. |
| |
|
 |
Middendeel vleugel.
Oorspronkelijk hoort in het middendeel een servo gemonteerd te worden. Ook wordt het middendeel sterker gebouwd dan de rest van de vleugel. Alles is van 1,5 mm balsa.
|
| |
|
 |
Balkjes landingsgestel.
Omdat ik geen doorgewinterde "combatter" ben, bouw
ik een balkje in voor een landingsgestelletje. Ik probeer het zo te maken dat het landingsgestelletje demontabel is. Je moet immers ook een buiklanding kunnen maken, toch?
|
| |
|
 |
Inbouw Servo's.
De onderkant van de vleugel is inmiddels bekleed. Niet helemaal volgens tekening, want eigenlijk moet alleen de voorkant bekleed worden met balsahout van 1,5 mm. De achterkant hoort alleen gefolied te worden. Ik heb besloten om de vleugel helemaal met balsa te bekleden om de vleugel sterker te maken. Of dat ook werkelijk zo is, we zullen het moeten afwachten.... In de vleugel komt aan elke kant een servo. Voor elk rolroel één. Hierdoor is de bediening directer en heeft minder speling. Eén servo meer is natuurlijk ook weer meer gewicht.... Grrrr dat gewicht. Ook het gewicht van de bedrading valt best tegen. Als mijn mustangetje nog maar van de grond wil komen. Elke servo wordt op een hellinkje gemonteerd zodat een zo groot mogelijk deel van de hevel boven de vleugel uit zal komen. |
| |
|
 |
Afgeknipte servostekkers.
Ik heb de originele stekkers van de servo's afgeknipt en vervolgens de bedrading verlengd. Gesoldeerd en met krimpkous netjes afgewerkt. De bedrading plak ik vast met secondelijm om gerammel te voorkomen. Dadelijk ga ik de bovenkant ook afwerken met balsahout en dan kan ik niet meer bij de servo. Het moet dus meteen goed.
|
| |
|
 |
Eerste vleugel gesloten.
Vleugeltje gaat dicht. Nog even met de zender checken of de servo echt in de 'nul' stand staat, anders heb ik later een probleem. Dan de vleugel dichtplakken. Ik lijm bijna alles met "medium AC". Gaat lekker snel, maar is wel duur. Ik heb geen geduld om te spelden en een nachtje te wachten. Op de foto zie je de achterlijst er al bij liggen. Die is kant en klaar gekocht en is toevallig van de juiste dikte. Ik wil graag zelf bouwen, maar als het makkelijk kan, dan doe ik het gemakkelijk. |
| |
|
 |
Heveltje uit vleugeldeel.
Het heveltje komt maar net boven de vleugel uit. Daar moet dus een sleuf komen die breed genoeg is om de hevel en het stangetje naar binnen te laten gaan. Maar dat komt later pas. (wordt vervolgd). |
| |
|
 |
Tweede vleugeldeel dicht.
Snel naar de andere kant. De andere kant ook op de werking gecontroleerd (de servo) en dicht gelijmd. Die is dicht!!! Tijd voor een feestje. Dan nu de achterlijsten er tegen aan. Fantastich die secondelijm. Je kunt maar door blijven gaan. |
| |
|
 |
Neuslijst gemonteerd.
Oké dan, neuslijsten ook gemonteerd en meteen een rondhoutje in de neus om later de vleugel in de romp te kunnen fixeren. Ik weet nog niet of ik de vleugel met elastieken ga vastzetten (vind ik een rot gezicht) of dat ik de vleugel aan de achterkant met een grote kunststof schroef vastzet. |
| |
|
 |
Achterlijsten gemonteerd.
Zo dan, achterlijsten gemonteerd en geheel netjes geschuurd. Bijna compleet. Hier missen alleen nog de vleugeltips. |
| |
|
 |
Vleugel compleet.
Hier de vleugel compleet. Midden in de drukte van de kerstdagen en oud- en nieuw, dus het werk wordt even gestaakt en de vleugel verdwijnt in de kast. Daarna snel weer verder. |
| |
|
 |
De Vleugeltip.
Hier dan de vleugeltip. Deze is ontstaan uit een balsabalkje met een doorsnede van 15mmx15mm. Het balkje is tegen de vleugel aangelijmd en daarna in de vorm geschuurd. Uiteraard is de andere kant net zo. Omdat het balsahout nogal zacht is, heb ik het met AC ingesmeerd. Dat trekt goed in het hout en wordt daarna spijkerhard. |
| |
|
 |
Start van de romp.
Eindelijk de romp! De romp wordt gebouwd op een vlak stuk balsahout van 1,5 mm (crutch) dat vanaf het motorschot tot aan de staart loopt. De romp wordt 'op z'n kop' gebouwd. De twee spanten van 3mm dikte en het motorschot van 5 mm dikte zijn van triplex. De twee zijwanden zijn van 0,8mm triplex. Deze zes delen samen vormen meteen al een zeer stijf geheel dat nauwelijks te torderen is.
|
| |
|
 |
Beplanking van de romp.
Tegen de zijkanten van de triplex romp, komt links en rechts beplanking van 3mm balsahout. Op de foto ligt het al klaar met het papier nog op het hout. Dit balsahout loopt over de volle lengte van de Mustang. |
| |
|
 |
Bovenkant van de romp.
De zijkanten zijn gemonteerd. Ook staat nu de romp rechtop. Een 'vormschotje' en het 'dashbordje' zijn op de neus gemonteerd.
|
| |
|
 |
Canopydeck.
Een lastig stukje nu. Het 'Canopydeck'. Op de tekening slechts een paar onderdelen, maar vanaf de tekening lastig te zien wat nu de bedoeling is. Tijdens het in elkaar zetten maar kijken wat het gaat worden. |
| |
|
 |
Uitsnijden van de onderdelen.
De delen weer uitsnijden op de inmiddels bekende wijze. |
| |
|
 |
Buigen van de zijkanten.
Dit wordt het dan. Het geheel is gemaakt van zacht, dun en buigzaam balsa. De zijkanten moeten rondgebogen worden. Als dat maar niet breekt. Ik lijm eerst de onderkant en de voorkanten van de zijschotjes vast zodat, wanneer de lijm is uitgehard, de rest het geheel om de ronding kan worden gebogen. Dit blijkt niet helemaal te passen maar met een beetje schuurwerk en creativiteit komt het uiteindelijk wel goed. |
| |
|
 |
Canopydeck.
Dit is het dan geworden. Het 'canopydeck'. Later schuur ik de ontstane opstaande randen nog weg en dan is het helemaal mooi. |
| |
|
 |
Turtledeck.
Het 'turtledeck'. Joost mag weten waarom dit zo heet, maar het is de verbinding tussen het 'canopydeck' en de staart. Het bestaat uit twee dikke (5mm) schuingeplaatste delen en een eveneens dik (5mm) bovendeel. Dit geheel moet mooi rond geschuurd worden en omdat ik zo veel mogelijk voor het 'gemak' ga, kies ik voor de schuurmachine. Wel oppassen, want balsahout schuurt heel snel weg! |
| |
|
 |
Geschuurd.
Na het schuurklusje met de schuurmachine is dit het resultaat! Het moet nog worden nageschuurd, maar
het begint al een beetje vorm te krijgen nietwaar? |
| |
|
 |
Tussenstand!
Vleugel en romp even samengebracht. Een mens wil zo nu en dan toch even resultaat zien nietwaar? |
| |
|
 |
Hier kom ik een vervelend probleem tegen.
Ik weet niet hoe ik de motorkap wil maken. De tekening laat een motorkap zien die niet de-montabel is en volledig van balsahout. Ik heb geen idee hoe ik in de bedoelde motorkap mijn motortje krijg ingebouwd. Eigenlijk wil ik een demontabele kunststof motorkap maken. Ik heb inmiddels veel gelezen over het ver-vaardigen van een epoxy-kapje, dus ik denk dat ik dat maar ga doen. Ondertussen moet ik dan toch de voorkant van mijn romp afzagen omdat die eigenlijk geen dienst meer zal doen.
De motorruimte ziet er nu nog zo uit. |
| |
|
 |
Speednuts vs Dremel.
Op de volgende foto heb ik de zijwangen van de motorruimte verwijderd en ligt de Dremel al klaar om de speednuts voor een deel weg te zagen. De speednuts zijn met epoxy verlijmd met het motorschot, dus die speednuts komen niet meer los. |
| |
|
 |
Nou, dat ziet er prima uit.
Laten we eerlijk zijn. Zo'n Dremel is toch een fantastisch stukje gereedschap nietwaar? |
| |
|
 |
Balsa buigen.
Dan moeten er dikke stukken balsa op de neus worden gelijmd, maar die moeten worden gebogen. Zonder iets aan het hout te doen is het eigenlijk niet te buigen. Het is te dik en het voelt alsof het zal gaan breken. Nu had ik gelezen dat je het hout kunt "verweken" door het in warm/kokend water te leggen of in de ammonia. Dat laatste was in huis niet te vinden, dus heb ik er maar voor gekozen om twee stukjes dik balsa in een pannetje met bijna kokend water te leggen. |
| |
|
 |
Gebogen balsa.
Na een poosje blijkt het hout inderdaad buigbaar te worden en heb ik het een nachtje op de volgende manier laten drogen. |
| |
|
 |
Neus.
Na een nachtje drogen is het hout gebogen en op de neus te lijmen. Het blijkt perfect te passen. Als het gelijmd is, dan is met een mesje snel het geheel al een beetje in de vorm gebracht. |
| |
|
 |
Bovenkant neus.
Nu kan ook de bovenkant er op worden gelijmd. Ook dit is een vrij dik stuk balsa, maar later moet het geheel rond worden geschuurd en zal het Mustangetje een mooi ronde neus gaan krijgen. |
| |
|
 |
In de vorm geschuurd.
Hier is dan de neus behoorlijk in de vorm geschuurd. Hij is mooi rond en ik denk dat er niet veel aan mankeert. Snel even een stuk van de staart uitgesneden en erbij gepakt. Het begint nu toch echt een beetje op een vliegtuig te lijken. |
| |
|
Tot zover. Het Mustangetje ligt alweer een poosje te wachten.
Tsja .... Eerst maar leren vliegen ..... |
|
| |
|